Digital Storytelling betekent revolutie in medialand

15/05/2017

Met dank aan Netflix (en andere betaalzenders) zijn series de talk of the town dezer dagen - denken we maar aan 'Black Mirror' en de huidige controverse rond het zelfdodingsdrama '13 Reasons Why'. Vernieuwende televisie, zeker en vast, maar toch vertellen de meeste van deze reeksen hun verhaal nog altijd op een eerder traditionele manier. Een ander narratief biedt digital storytelling waarbij verschillende media worden gebruikt en zo meer ruimte wordt geboden vooor interactiviteit en non-lineariteit. 'Snow Fall: The Avalanche at Tunnel Creek' is een goed beginpunt om deze nieuwe manier van journalistiek te ontdekken.

Als we naar de oorsprong zoeken van de niet-lineaire en interactieve van vertellen moeten we helemaal terug naar het begin van de mensheid. Vanaf het prille begin hebben mensen de behoefte gevoeld verhalen met elkaar te delen. Het kampvuur was daarvoor de ideale plaats. Maar meestal was de rol van de verteller een exclusieve aangelegenheid van één of twee personen en werd inbreng van de rest van de groep niet op prijs gesteld.

Riten

Met de grottekeningen kwam daar al een beetje verandering in en pas met de uitvinding van rituelen werd een begin gemaakt met alternatieve manieren van vertellen (dus niet-lineair en interactief). Het typevoorbeeld is de jongvolwassene die op de drempel van de volwassenheid staat en via riten op een speelse wijze in de grote mensenwereld wordt geïnitieerd. Ze werden van de groep afgezonderd en aan gevaren blootgesteld waarna ze met hun schat aan ervaringen en verhalen terug in de groep konden keren.

Flashback

Omdat mensen in redelijk kleine kringen leefden hadden deze rituelen nut maar met de komst van verschillende media verloren deze rituelen hun functie. Toch werden de technieken die onze voorouders gebruikten om een verhaal te vertellen verder ontwikkeld in de nieuwe media. De belangrijkste ontwikkeling was de uitvinding van het gefragmenteerd verhaal dat gebruikt maakt van flashbacks (en flashforwards). Digital Storytelling gaat nog een stap verder en laat de droom van menig auteur in vervulling gaan: hun lezers laten mee participeren in het verhaal. En ze zo van passieve ontvangers in actieve ontdekkers transformeren.

Hypermedia

De voorloper van Digital Storytelling op het internet zou je Hypertext kunnen noemen. Hypertext zijn verwijzingen naar andere sites  in een tekst op het internet. Het activeerbare elemenent van een hyperlink wordt een ‘anker‘ genoemd. Als er ook mediabestanden mee gemoeid zijn in de verwijzingen zijn dan noemen we dit hypermedia. In die zin kan je Digital Storytelling een geavanceerde vorm van Hypermedia noemen. Want wat Digital Storytelling zo anders maakt is zijn gebruik van verschillende media en sociale netwerken.

Snow Fall: The Avalanche at Tunnel Creek

Een goed voorbeeld van Digital Storytelling is te bekijken en te beluisteren op de website van de Amerikaanse krant New York Times; ‘Snow Fall: The Avalanche at Tunnel Creek‘ is een interactieve documentaire, niet-lineair verhaal over mensen die tijdens een skitocht onder een lawine zijn bedolven. Het forum of de reacties zijn een belangrijk onderdeel van het verhaal en kunnen op een aparte site worden gelezen. Zo gaat het verhaal een tweede leven leiden.  Digital Storytelling kan voor een revolutie zorgen in de online journalistiek. Nu is de website van een krant meestal de kopie van de papieren krant maar door DS kan de website een geheel eigen karakter krijgen of aanvulling van de papieren krant. De Correspondent evolueert al in die richting en bij ons experimenteert De Morgen al met longreads.

House of Leaves

Digital Storytelling beperkt zich niet tot het internet, ook schrijvers van ‘normale’ boeken zoeken manieren om hun verhaal op een originelere manier te vertellen. Eén voorbeeld is ‘House of leaves’ van Mark Z. Daniëlewski waarin geen één pagina op een andere lijkt. Voor de fans van de film ‘Inception’ en mensen die een boek lezen saai vinden en zich daar toch een beetje schuldig om voelen…

SnOOp BOOks

In een ander register heb je ook nog het genre van de ‘SnOOp BOOks’ zoals Mission-M’other. Het onderstaande filmpje laat je meekijken bij het doorbladeren van het interactieve boek (waarschuwing: kans op unintentional ASMR).

Dieter Stockman

Plaats een reactie