untitled-design-1

Familiegeheimen ontmaskeren in ‘Bastaard’

21/02/2017

Kyoko Scholiers wou wel eens weten of de familielegende - ze zou afstammen van de Belgische bastaardzoon van Napoleon - enige grond van waarheid bevat. De tijd was gekomen omdat haar twee grootouders juist waren gestorven (en het taboe eindelijk doorbroken mocht worden) en we in 2015 de slag bij Waterloo ‘vierden’. Omdat ze ook actrice is besloot ze deze zoektocht te verwerken tot een toneelvoorstelling.

Zaterdag speelde ze voor het Kortrijkse publiek ‘Bastaard’ samen met haar vaste partner in crime Louis van der Waal in Theater Antigone. Kyoko Scholiers speelt zichzelf en Louis van der Waal assisteert haar door de andere rollen op zich te nemen, soms ook gewoon door als klankbord te dienen voor de mijmeringen en besognes van Scholiers.

Stamboomonderzoek

Het toneel is onderverdeeld in een voor- en achtergrond door een groot scherm. Meestal staat Scholiers op de voorgrond terwijl Louis in de achtergrond aan een geïmproviseerd bureau zit. Daarnaast is er ook nog een mobiel tv-scherm. Op beide schermen wordt afwisselend stukken van de documentaire getoond die Scholiers heeft gedraaid over haar zoektocht naar haar wortels. Die documentaire doet denken aan tv-programma’s zoals ‘Who do you think you are’ op de BBC en ‘Verborgen Verleden’ op de Nederlandse titel waarin een bekend persoon zijn stamboom onderzoekt of dichter bij huis: Heylen & de herkomst. Deze programma’s bewijzen dat stamboomonderzoek sexy geworden is.

De rokken van de ui

Op de scène gaat Scholiers gekleed in een typische meerlagige negentiende eeuwse hoepelrok waar ze door haar assistent langzaam van ontdaan wordt als een ui die gepeld wordt. De hoepelrok als metafoor voor onze meerlagige identiteit. Wat hou je over als je al die lagen van je afschraapt? Als je de rokken pelt blijft er niet veel meer over. Of in het geval van Scholiers: verwarring.

2456

De rollercoaster van het zoekproces

Door de combinatie van spel en de twee schermen willen de acteurs die verwarring voor de kijkers tastbaar maken. Ze moeten de ups en downs van de rollercoaster die altijd deel uitmaken van een zoekproces verbeelden. O.a. een interview van kinderpsychiater Peter Adriaenssens zorgt voor extra inzicht: volgens hem is er een verschuiving in onze identiteitsbeleving omdat wij allemaal vandaag het gevoel hebben dat we gewenste kinderen zijn, o.a. dankzij voorbehoedsmiddelen. In die zin staat de bastaardzoon van Napoleon symbool voor de vele kinderen van het verleden die zich ongewenst voelden omdat hun ouders niet echt voor hen gekozen hebben. En daaruit is dan de hedendaagse obsessie voor onze wortels te verklaren. Nu we ons veilig en gewenst wanen willen we eindelijk weten waar we vandaan komen – en in elke familie blijkt dan wel een vreemd, ongewenst element te zitten.

Napoleoncomplex

Er mag geen misverstand over verstaan: Scholiers vereenzelvigt zich niet met Napoleon maar wel met zijn bastaardzoon – ene Jozef Van der Stocken – en dan vooral met zijn trieste lot, want blijkbaar was hij zelf op de hoogte van zijn statuut als bastaard van Napoleon. Treffend eindigde de voorstelling met een fragment van een documentaire van Werner Herzog, waarin een pinguïn zich van de groep afkeert en de bergen intrekt. Herzog vraagt zich af of een pinguïn ook gek kan worden en zich bijvoorbeeld Napoleon kan wanen. Ook hier is de vraag: wat is waar? Wat is verzonnen? Is Scholiers gewoon gedesoriënteerd door haar zoektocht of heeft haar familie haar gek maakt door haar wijs te maken dat ze familie van Napoleon is? En probeert ze ons nu voor de gek te houden? Van deze voorstelling wordt je lichtjes achterdochtig. Zoals Scholiers begin je aan alles te twijfelen.

Wie meer wil te weten komen over het mysterieuze verleden van Kyoko Scholiers kan naar onderstaande radiouitzending luisteren:

Dieter Stockman

Plaats een reactie