untitled-design-3

Josse de Pauw speelt antiheld in ‘De Helden’

26/03/2017

Wie is een held en waarom ligt het woord 'tragisch' altijd op de loer als we het over helden hebben? Als het lot ons de kans geeft om een held te worden, moeten we die kans dan grijpen? En is dat hele heldengedoe nog wel iets dat vandaag nog bestaat? Op deze vragen probeert Josse de Pauw, monument van het Vlaamse theater, een antwoord te geven in het muziektheaterstuk 'De Helden'. Wij gingen vrijdag ons oor te luister leggen in Theater Antigone.

Dat antwoord is niet luid en duidelijk maar stil en subtiel. Wie had verwacht dat de avond een exposé zou zijn van alle heldendaden die onze planeet gekend heeft in zijn lange geschiedenis, kwam bedrogen uit. Eventjes leek het die kant op te gaan maar algauw werd weer gefocust op het kleinmenselijke: een man die niet heeft geleerd te zwemmen laat een kind verdrinken. ‘Waarom was ze niet op school?’, vraagt hij zich af. ‘Een kind hoort hier niet te zijn.’ Deze voorstelling gaat meer over het loodzware gewicht van het geweten dan over heldendom.

Verbondenheid

Ook verbondenheid speelt een grote rol in dit stuk. De filosoof Schopenhauer zegt dat een held iemand is die zich met alles verbonden weet. ‘Waarom heb ik dan niet gesprongencamus-albert-de-val-17026969, Schopenhauer?’ roept Josse de Pauw uit. En toch laat hij het meisje verdrinken en loopt hij door… Hier horen we een echo van ‘De val’ van de Franse auteur Albert Camus waarin een man zijn leven omgooit nadat hij een vrouw die van een brug springt in het water niet heeft geholpen.

Canvas

De echte ster van deze voorstelling is de scenografie. Vooraan is er een canvas waarrond twee bankjes staan. In de achtergrond staan er oude taperecorders waarvan de tape over het podium gespannen is waardoor er een mooi lijnenspel ontstaat (zeker als ze in beweging worden gezet). Een geniale vondst. Ook de soundtrack van Dominique Pauwels is niet te versmaden. Een soort mix tussen klassieke muziek en moderne dansmuziek. De tekst van Josse de Pauw is strak geritmeerd rond het spel van uitvoerder Brecht Beuselinck die mee op het podium staat.

Therapie

Hoe verandert de dood van het meisje het leven van de antiheld? Hij schildert – naakt – als een de-heldenbezetene met de kleuren groen (de kleur van de jurk van het meisje) en blauw (het dodelijke water) op het doek dat uit het canvas wordt getrokken. Een straf staaltje action painting dus. Weer wel en goed aangekleed probeert hij al dansend de kwellende vragen van hem af te schudden.

Zoals in de herfst…

Uiteindelijk komt het meisje zelf hem in een droom uit zijn (mentale) lijden verlossen. Het is niet omdat het heldendom van je verwacht wordt dat je aan de lokroep gehoor moet geven zegt ze hem. Ze vergelijkt het met een zwarte die geen ritme heeft. Zo wordt niet iedereen geboren als een held. Spijtig, maar het kan gebeuren.  Toch kan het de man niet geheel overtuigen. ‘Zoals in de herfst de bladeren aan de bomen’ verzucht Josse De Pauw  een paar keer aan het einde van de voorstelling. Misschien het mantra van de gevallen held?

Op zaterdag 1 april kan je in De Spil in Roeselare Josse de Pauw aan het werk zien. Meer info kan je hier terugvinden. 

Dieter Stockman

Plaats een reactie