gmokfmkdsmkf

Ken uw memes: een wetenschappelijke uitleg

23/03/2017

Iedereen die met het internet vertrouwd is zal waarschijnlijk al eens een 'meme' (zeg: miem) hebben aanschouwd. Een meme is kort gezegd een afbeelding met een grappig op- of onderschrift. Maar memes zijn niet enkel om te lachen. We nemen het fenomeen even onder de loep.

richard-dawkins

Richard Dawkins

De evolutiegeschiedenis van de meme begint bij Richard Dawkins. Dawkins is een beetje de Darwin van de twintigste eeuw. Wat Darwin deed voor de mens – hem een genetische evolutie geven – deed Dawkins voor de cultuur door haar te verklaren aan de hand van memen. Memen zijn de genen van een cultuur. Net zoals genen werken ze door herhaling (memetica) waarna door mutaties in die herhaling weer iets origineel ontstaat. De vier voorbeelden bij uitstek van memen zijn (in volgorde van verschijnen): taal, godsdiensten, ideologieën en modes. Andere voorbeelden op kleinere schaal zijn spreekwoorden, mond-tot-mond reclame en running gags.

Know your meme

De running gag of inside joke van vroeger is wat vandaag de internetmeme is. Die gaat niet meer van persoon tot persoon maar van pc tot pc via het wereldwijde web. Maar inside jokes zijn soms moeilijk te verstaan en kunnen wel wat uitleg gebruiken. Dat gat wordt opgevuld door de site knowyourmeme.com, het wikipedia van de meme. Zij leggen voor je de weg uit die een meme langs digitale snelwegen heeft afgelegd. Voor de historici is er zelfs een tijdlijn die vanaf 2008 de gebeurtenissen in memeland chronologisch na elkaar zet.

Ironie

Typisch aan de humor van een meme is het understatement. Het is niet heel duidelijk waar om gelachen wordt. Het understatement is een ironische vorm van humor.  Ironie is een belangrijk wapen in een postmoderne samenleving die alles aan elkaar gelijk probeert te maken. Ironie is te verstaan voor de geoefende of ingewijde verstaander waardoor er toch weer een onderscheid gemaakt kan worden tussen kenners en niet-kenners. Net als bij godsdiensten, ideologieën en modes wordt er een inner circle te gecreëerd van gelijkgestemden die zo hun superioriteit kunnen bewijzen en bevestigen aan de rest van de groep.

Impact

Memes hebben altijd hetzelfde lettertype: ‘Impact‘. De impact van Impact op memes is zelf een standaardvoorbeeld van een meme. Iedereen heeft vandaag in zijn hoofd een idee van hoe een meme er moet uitzien en het impact-lettertype is daar blijkbaar onlosmakelijk mee verbonden. Het is een soort amateurisme die de humor nog versterkt. Het is de lachband van de meme.

Everyting is terrible

Nu memes mainstream zijn geworden, worden er weer andere manieren gezocht om cringe humor naar een hoger niveau te brengen. Eén van die initiatieven heet ‘Everyting is terrible’. Een blog die creatief aan de slag gaat met oude vhs-cassetten. De vhs-montage hieronder vertelt u het ongehoorde verhaal van het ontstaan van Everything Is Terrible (EIT)

 

Dieter Stockman

Plaats een reactie