De Joker en ik: verschillen en gelijkenissen

16/11/2019

Michiel Van Belle (26), die kampt met een psychische aandoening, bekeek onlangs de nieuwe film ‘Joker’ van regisseur Todd Phillips. De jonge Kortrijkzaan kroop in zijn pen en maakte daarbij de vergelijking tussen het hoofdpersonage Arthur Fleck en zichzelf.

Ik ging naar de film ‘Joker’ en moest zo hard wenen dat ik niet kon stoppen. Ondertussen is het zes jaar geleden dat ik de stempel van ‘psychiatrisch patiënt’ kreeg opgeplakt. Eentje met obsessief-compulsieve stoornis (OCD), psychoses, ADHD, autisme … de stempels die ik sindsdien kreeg zijn oneindig, net zoals mijn angst. En toch ging ik naar die film waarvan ik wist dat die me zwaar zou triggeren. Hier mijn ervaring.

De nieuwe langspeelfilm van Todd Phillips kreeg prachtige recensies en een IMDB-score van maar liefst 8,8. Films met zo’n score hebben doorgaans een prachtig verhaal, zijn cinematografisch sterk en werden meer dan doordacht gemonteerd. Dat geldt zeker ook voor ‘Joker’. De film begint prachtig, lachend steekt het verhaal van wal. Hoewel snel duidelijk wordt dat Arthur Fleck alias de Joker met serieuze problemen kampt, kan niemand in de zaal echt de vinger op de wonde leggen. Ik herken in zijn gedrag, emoties en karakteristieken echter soms mijn eigen aandoening: randpyschoses, een lichte vorm van psychoses. Op dat moment had ik eigenlijk beter de zaal verlaten, en toch bleef ik zitten.

Ons lot

Tijdens de film kwam ik tot nieuwe inzichten over de vooroordelen over mensen met psychische problemen. Op die manier draaide de film voor mij niet enkel rond entertainment, maar werd het bij momenten ook zeer heftig op emotioneel vlak. En ja, mensen die niet weten wat psychisch ziek zijn inhoudt of geen persoon met psychische problemen in hun omgeving kennen, kunnen moeilijk inschatten welke impact een psychische aandoening heeft. Naast de persoon zelf worden naar mijn mening ook vrienden, kennissen en familie meegesleurd. Zelfs in die mate dat diezelfde persoon soms minder last heeft dan zijn omgeving. Zo wordt bijvoorbeeld de impact van de psychotische Joker op zijn moeder pijnlijk duidelijk. Voor mij persoonlijk een hevige confrontatie maar een dankbare boodschap die bijdraagt aan het begrip voor mensen met een psychische aandoening.

Psychopaat?

De meeste mensen zien de Joker als een slecht en gek wezen. Ergens kan ik hen niet helemaal ongelijk geven. Bovenop zijn psychoses blijkt namelijk dat Arthur Fleck een uitzonderlijk moordzuchtige psychopaat is. Die twee aandoeningen mag je niet met elkaar verwarren. Het is niet omdat iemand met psychoses zijn grip op de realiteit soms kwijt is, dat die bijgevolg aan het moorden slaat. Vooroordelen in die richting mogen dan ook de vuilbak in.

(lees verder onder de trailer)

Dubbel gevoel

Tijdens de film raakte ik vaak in de war, vooral bij de zogenaamde lachscènes waarbij ik vooral moest wenen. In die scènes zie je de Joker met zijn gekende glimlach, telkens wanneer hij afgewezen en veroordeeld wordt. Op dat moment kreeg ik geen medelijden met hem, maar wel met iedereen die kampt met een al dan niet psychische ziekte en daarbovenop voelt dat hij of zij nergens terechtkan. Volgens mij kan een warme samenleving in zo’n situatie echt een wereld van verschil betekenen. Dat kan melig klinken, maar is daarom niet minder waar.

Lof voor Todd Phillips

Iemand die vastzit in zijn eigen lichaam en niet weet hoe je daarmee omgaat, moet geholpen worden. Over de manieren waarop spreek ik mij niet uit. Maar ik weet één ding: de regisseur van deze film wilde dit thema in beeld brengen. En volgens mij slaagt hij er ook in om de kijkers te doen nadenken en reflecteren. Vooroordelen verdwijnen, maar zullen ze er ooit niet meer zijn?

Hoe dan ook: ‘Joker’ is een aanrader, voor iedereen.

Wie vragen heeft over psychische problemen, kan terecht op de website van het jongeren- en adviescentrum WATWAT.

LEES OOK

Michiel Van Belle

Plaats een reactie

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.