Slim en veilig online:
de kracht van mediawijsheid
STANDPUNT Quindo - 18 februari 2025
De digitale leefwereld van kinderen en jongeren staat volop in de politieke belangstelling, denk aan het smartphoneverbod op scholen en de voorstellen rond het optrekken van de minimumleeftijd voor sociale media. Als jeugdmediaorganisatie zijn we er niet van overtuigd dat verbieden en afschermen op lange termijn de beste oplossing is. We geloven dat het een gedeelde maatschappelijke taak is om jongeren op een kritische en reflectieve manier te leren omgaan met en functioneren in een digitale wereld en hen mediawijs en weerbaar te maken.
We geloven dat de overheid sterker kan inzetten op het ondersteunen en begeleiden van jongeren, hun begeleiders en opvoeders in het ontwikkelen mediawijsheidsvaardigheden. Daarnaast kan ze de verantwoordelijkheid voor de veiligheid op sterk winstgevende online platforms bij de eigenaars ervan leggen, het afdwingen en controleren. Daarvoor is nauwe samenwerking op Europees niveau nodig.
Versterken in plaats van afschermen
Bij Quindo geloven we niet in een totaalverbod op smartphones of sociale media. In een wereld waar digitale tools en platforms een essentieel onderdeel zijn van hoe jongeren communiceren, leren en zich uitdrukken, is het cruciaal dat we hen begeleiden in plaats van hen af te schermen. Een verbod lost niets op. Het schuift het probleem alleen maar op en ontneemt jongeren de kans om verantwoordelijk en bewust te omgaan met technologie. We geloven dat het beter is om in te zetten op mediawijsheid, educatie en begeleiding.
We begrijpen dat online veiligheid belangrijk is, maar wat de verhoging van de minimumleeftijd voor sociale media betreft vinden we dat die niet ten koste mag gaan van toegang tot online informatie, educatieve content en digitale interactie. Het is niet omdat een leeftijdsgrens afgedwongen wordt dat jongeren geen manier vinden om op een andere, misschien minder veilige manieren aan minder betrouwbare content te geraken. Het gaat om een recht op toegang tot correcte informatie. Om de allerjongsten te beschermen en hun omgeving een gemeenschappelijk kader te bieden geloven we wel in een verbod op het gebruik van slecht- of ongemonitorde sociale mediakanalen voor de allerjongsten. Online omgevingen die minderjarigen willen bereiken moeten kunnen aantonen dat ze een veilige omgeving bieden. Want we geloven sterk in de verantwoordelijkheid van de platforms om de veiligheid van hun omgevingen te bewaken en dus ook het nagaan van de correctheid van de content die erop wordt verspreid. Het is aan de overheid om daar streng op te treden.
Onze visie is duidelijk: we willen dat jongeren digitale tools op een verstandige manier leren gebruiken. We zetten in op kritische reflectie, verantwoord mediagebruik en digitale inclusie. Want jongeren voorbereiden op de toekomst betekent niet dat je hen weghoudt van technologie, maar dat je hen leert hoe ze er slim en veilig mee om kunnen gaan.
Mediawijsheid als fundament: zo kan beleid jongeren digitaal versterken
Een eerste belangrijke stap is om mediawijsheid verder te verankeren in de leerplannen. Jongeren moeten leren hoe ze kritisch kunnen omgaan met informatie, hoe ze nepnieuws herkennen en hoe ze online bewuste keuzes kunnen maken, ook met betrekking tot het gebruik van sociale media. Onderwijs moet leerkrachten en jeugdwerkers opleiden zodat zij jongeren op weg kunnen helpen in de wereld, ook de digitale wereld.
Daarnaast vinden we het ook de taak van de overheid, op nationaal en internationaal niveau, om de grote techbedrijven verantwoordelijk te houden voor de veiligheid op hun platforms. Sociale media en andere digitale platformen bepalen hoe jongeren zich online gedragen, het zit gecodeerd in het algoritme en verankert in de community-guidelines. We verwachten dat de overheid duidelijke regels opstelt over hoe we verwachten dat deze bedrijven onze jongeren beschermt.
Ten slotte moeten ook ouders en opvoeders actief betrokken worden. De overheid kan hen ondersteunen door trainingen en vorming aan te bieden, zodat ze weten hoe ze hun kinderen kunnen ondersteunen bij het gebruik van technologie en het navigeren van de digitale wereld.
Kortom, de overheid moet vooral inzetten op ondersteuning
en begeleiding, in plaats van het opleggen van strikte
regels. Door jongeren te leren hoe ze verstandig met technologie kunnen werken, geven we ze de tools om zich veilig en
zelfbewust in de digitale wereld te bewegen en hoe ze
die in hun voordeel kunnen gebruiken.
Vragen? Neem gerust contact op.