Sociale media hebben zeker veel voordelen. Je blijft in contact met vrienden, zelfs als ze ver weg wonen. Je kan nieuwe mensen leren kennen en het laatste nieuws opvolgen. Voor sommige jongeren werken sociale media ook als een coping mechanisme. Ze vinden er steun bij online vrienden of rust bij bepaalde video’s. Daarnaast bieden sociale media ook kansen. Denk aan Instagram of TikTokpagina’s die dienen als marketingtool voor een kleine onderneming. Sommige jongeren verdienen zelfs geld via contentcreatie of online cursussen. Zonder sociale media zouden veel jongeren nooit gestart zijn met een eigen zaak of creatieve carrière. Sociale media kunnen dus echte opportuniteiten creëren.
Toch zijn er ook duidelijke nadelen. Veel jongeren vergelijken zichzelf constant met anderen online wat kan leiden tot een lager zelfbeeld. Alles lijkt perfect…Iedereen is knap, gelukkig en succesvol. Maar wat je ziet, is vaak een bewerkte versie van iemands leven. Jongeren met een laag zelfbeeld kunnen hier sterk door beïnvloed worden. Een van de meest voorkomende problemen is concentratieverlies. Vijf minuten scrollen kan snel uitgroeien tot twee uur. Daardoor verliezen sommigen interesse in hobby’s of zelfs in sociaal contact in het echte leven.
Cyberpesten blijft bovendien een groot probleem. Mensen durven sneller kwetsende dingen te zeggen achter een scherm dan in het echt. Dit kan leiden tot stress, angst of zelfs depressie. Ook worden er soms naaktfoto’s verspreid zonder toestemming of worden online platforms gebruikt voor verkeerde bedoelingen.
En hoe zit dat in België? Hier wordt het debat ook gevoerd, maar er is voorlopig geen sprake van een totaalverbod zoals in Australië. De Hoge Gezondheidsraad wil strengere regels voor sociale media. Laura Vandenbosch, een expert in mediapsychologie aan de KU Leuven, zegt dat kinderen onder de dertien nog niet klaar zijn voor sociale media en smartphones. Ze zijn nog niet goed genoeg ontwikkeld om met alle complexe dingen om te gaan.
Kinderen hebben te maken met problemen zoals slaapstoornissen, cyberpesten, afpersing en concentratieproblemen. Maar experts zeggen dat smartphones en sociale media niet helemaal slecht zijn. Het hangt af van het kind zelf hoe ze worden gebruikt. Daarom willen ze regels die voor iedereen gelden en een aanpak die speciaal is voor elk kind.
Daar sluit ik me helemaal bij aan. Ik geloof niet dat een volledig verbod, zoals in Australië, werkt. Jongeren vinden toch altijd wel een manier om zo'n verbod te ontwijken via het account van iemand anders, of door hun leeftijd te veranderen. En als je alles verbiedt, leren ze ook minder over hoe je met sociale media omgaat. Terwijl dat vandaag de dag juist superbelangrijk is. Sociale media zijn nu eenmaal onderdeel van onze samenleving. Het verbieden ervan helpt niet, jongeren leren gebruiken wel.
Wat wel helpt zijn duidelijke grenzen. Als je weet van jezelf dat vijf minuten scrollen zomaar tot uur kan uitgroeien, is het slim om een schermtijd in te stellen. Zelfdiscipline en begeleiding zijn echt belangrijker dan zo’n hard verbod. Kinderen onder de dertien jaar hoeven van mij trouwens geen eigen social media-account. Willen ze toch iets online doen? Laat ze dat dan onder toezicht van hun ouders doen, via een ouderlijk account.
Op sociale media kun je creatief zijn, nieuwe dingen ontdekken. Maar e kunnen ook negatieve invloed hebben. Daarom geloof ik niet in een totaalverbod zoals in Australië. Beter leren we jongeren er bewust mee om te gaan. Niet verbieden, maar begeleiden en grenzen stellen. Dat is volgens mij de echte oplossing.
